{"id":2499,"date":"2023-04-27T10:24:39","date_gmt":"2023-04-27T06:24:39","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=2499"},"modified":"2023-04-27T10:24:41","modified_gmt":"2023-04-27T06:24:41","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-v%c9%99-milli-iqtisadiyyatimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=2499","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130qtisadiyyat b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir. \u0130qtisadiyyat\u0131 z\u0259if olan bir d\u00f6vl\u0259ti he\u00e7 zaman g\u00fccl\u00fc hesab etm\u0259k olmaz. Onda dem\u0259k olar ki, d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131 onun iqtisadi inki\u015faf\u0131ndan bilavasit\u0259 as\u0131l\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn imkanlar m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus inki\u015faf metodu il\u0259 f\u0259rql\u0259nir.<br>Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyin birinci d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1969-1982) iqtisadiyyat\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259si v\u0259 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan xeyli i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. 1969-cu ilin iyul plenumunda onun Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ilm\u0259si \u0259slind\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f tariximiz\u0259 \u00f6lk\u0259mizin s\u00fcr\u0259tli v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131 kimi daxil olunmas\u0131d\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikam\u0131za r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcst\u0259qil iqtisadiyyat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc, ard\u0131c\u0131l sosial-iqtisadi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, bu sah\u0259nin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131na xeyli t\u0259kan vermi\u015fdir.<br>1991-1995-ci ill\u0259r Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n iqtisadi xaos v\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl d\u00f6vr\u00fc kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259nir. Yeni m\u00fcst\u0259qillik qazanm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcharib\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z idi. \u00d6lk\u0259d\u0259 ged\u0259n bu m\u00fcharib\u0259 h\u0259m b\u00fcdc\u0259ni z\u0259ifl\u0259dir, h\u0259m d\u0259 yeni iqtisadi probleml\u0259r meydana g\u0259tirirdi. P\u0259rak\u0259nd\u0259lik v\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q art\u0131q ba\u015f al\u0131b gedirdi. Buna g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn bu probleml\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259l\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259y\u0259n m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlayan g\u00fccl\u00fc siyas\u0259t\u00e7iy\u0259 \u2013 bir el atas\u0131na ehtiyac var idi. Xalq art\u0131q \u00f6z se\u00e7imini etm\u0259y\u0259 q\u0259rar vermi\u015fdi. 1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi v\u0259 ist\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti oldu. Heyd\u0259r \u018fliyev kimi dahi siyas\u0259t\u00e7i Az\u0259rbaycan\u0131n a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259tini yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Heyd\u0259r \u018fliyev ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, bu probleml\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapmasa Az\u0259rbaycan he\u00e7 zaman q\u00fcdr\u0259tli bir d\u00f6vl\u0259t ola bilm\u0259z. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 kimi, \u00f6lk\u0259d\u0259 ged\u0259n iqtisadi inki\u015faf\u0131 bir ne\u015f\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ay\u0131rmaq olar. 1991-1995-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n iqtisadi xaos v\u0259 ya t\u0259n\u0259zz\u00fcl d\u00f6vr\u00fc. \u0130kincisi, 1996-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq davam ed\u0259n makroiqtisadi sabitlik v\u0259 dinamik iqtisadi inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc.<br>Heyd\u0259r \u018fliyev bu iqtisadi inki\u015fafda geriliyi tez zamanda aradan qald\u0131rma\u011fa, iqtisadiyyat\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 vur\u011fulay\u0131rd\u0131:<br>\u201cRespublika iqtisadiyyat\u0131, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, xalq\u0131n rifah ahl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Lakin respublikan\u0131n b\u00f6y\u00fck sosial-iqtisadi, elmi-texniki potensial\u0131 var. Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi-siyasi v\u0259ziyy\u0259ti, onun t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, uzun ill\u0259r boyu yaranm\u0131\u015f \u0259sas fondlar\u0131 respublikan\u0131 bu a\u011f\u0131r b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xarma\u011fa imkan verir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n yeni islahatlar aparmaq yolu il\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131na ke\u00e7m\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259liyik\u201d.<br>Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi bu fikirl\u0259r q\u0131sa zamanda \u00f6z n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259rdi. Az\u0259rbaycan tez bir zaamanda bu iqtisadi b\u00f6hrandan xilas ola bildi. Heyd\u0259r \u018fliyev iqtisadi b\u00f6hrandan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, vergi v\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar ke\u00e7irdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin \u00e7oxu ba\u011flanm\u0131\u015f v\u0259 i\u015fsizl\u0259rin say\u0131 \u00e7oxalm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259 ged\u0259n m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z do\u011fma yerl\u0259rini t\u0259rk etmi\u015f \u0259halinin xeyli hiss\u0259sinin \u00e7al\u0131\u015fmaq qabiliyy\u0259ti olsa da, i\u015f yerl\u0259rinin olmamas\u0131, pulun inflyasiya d\u0259y\u0259rinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si, qiym\u0259tl\u0259rin qalxmas\u0131, al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin azalmas\u0131 v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin olmamas\u0131 iqtisadi b\u00f6hran\u0131 aradan qald\u0131rma\u011fa mane olurdu. 1993-c\u00fc il t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Sahibkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131\u201d (1993-1995) adl\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 Az\u0259rbaycanda ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarlar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 iqtisadi ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 bu siyas\u0259t bir sah\u0259ni deyil,bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edirdi. Heyd\u0259r \u018fliyev k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 dair bir \u00e7ox islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdi. H\u0259tta Heyd\u0259r \u018fliyev k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda olan probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn 1994-c\u00fc ild\u0259 9 d\u0259f\u0259 m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irmi\u015f, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda olan probleml\u0259rl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmu\u015fdur. M\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 t\u0259kc\u0259 r\u0259hb\u0259r orqanlar deyil, aliml\u0259r, aqrar sah\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r i\u015ftirak edirdil\u0259r. Bundan sonra aqrar islahatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi baza yarad\u0131ld\u0131. 1995-ci il fevral\u0131n 18-d\u0259 \u201cAqrar islahat\u0131n \u0259saslar\u0131 haqq\u0131nda\u201d v\u0259 \u201cSovxoz v\u0259 kolxozlar\u0131n islahat\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun q\u0259bul olundu.<br>Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan get-ged\u0259 \u00f6z inki\u015faf\u0131n\u0131 yenid\u0259n b\u0259rpa edir, q\u00fcdr\u0259tl\u0259nirdi. Az\u0259rbaycanda iqtisadi inki\u015faf 2 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259n ibar\u0259t idi. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu inki\u015faf\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r var idis\u0259, art\u0131q ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu inki\u015faf\u0131 b\u0259rpa etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fcc\u0259 malik idi. 1995-2003\u2013c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n bu d\u00f6vr \u00f6z m\u00fch\u00fcm m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri v\u0259 islahatlar\u0131 il\u0259 bu m\u00fcst\u0259qilliyi bir daha m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdi. Art\u0131q Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6z apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t v\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r il\u0259 yeni inki\u015faf modeli \u2013 Yeni Az\u0259rbaycan model\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu inki\u015faf \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r sah\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ridi. Bura sahibkarl\u0131\u011f\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131, s\u0259nayeni, neft s\u0259nayesini, magistrallar\u0131, bank sah\u0259sini, vergi sah\u0259sini, n\u0259qliyyat\u0131 v\u0259 ba\u015fqa sah\u0259\u0131\u0259ri daxil etm\u0259k olar. Bu sah\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 art\u0131qca onlar\u0131n ba\u015fqa xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri g\u00fccl\u0259nirdi. Bu Az\u0259rbaycan\u0131n get-ged\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 deyirdi: \u201cHe\u00e7 bir \u00f6lk\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck bir \u00f6lk\u0259 d\u0259 yaln\u0131z \u00f6z \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 inki\u015faf etdir\u0259 bilm\u0259z\u201d. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n inki\u015faf sah\u0259sin\u0259 malik olsun. Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni model Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259si d\u00f6vr\u00fc kimi 1996-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n daha da artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox irimiqyasl\u0131 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r ba\u011flanm\u0131\u015f, m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 aktlar imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycanda Ki\u00e7ik v\u0259 Orta Sahibkarl\u0131\u011fa D\u00f6vl\u0259t Yard\u0131m\u0131 Proqram\u0131 (1997-2000-ci ill\u0259r)\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respubliksa\u0131nda ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u00e7af\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 (2002-2005-ci ill\u0259r)\u201d Az\u0259rbaycanda sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verdi. Bu D\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 hal-haz\u0131rda da, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131\u0131\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev c\u0259nablar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiy\u0259tl\u0259 davam etdirilir.<br>Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda olan dur\u011funluq aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan t\u0259bii-iqtisadi, texniki-istehsal v\u0259 elmi-texniki potensial\u0131n f\u0259al sur\u0259td\u0259 t\u0259s\u0259r\u00fcffat d\u00f6vr\u00fcyy\u0259sin\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259bul olunmu\u015f islahatlar bu inki\u015fafa xeyli t\u0259kan vermi\u015fdi. 1996-c\u0131 il iyulun 16-da \u201cTorpaq islahat\u0131 haqq\u0131nda\u201d m\u00fch\u00fcm qanunlar q\u0259bul edildi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 1995-2004-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 aqrar sah\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olan 100-d\u0259n yuxar\u0131 normativ-h\u00fcquqi akt q\u0259bul olunmu\u015fdur. \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda aqrar b\u00f6lm\u0259nin inki\u015faf\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 (2002-2006-ci ill\u0259r)\u201dn\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si aqrar sah\u0259d\u0259 u\u011furlar qazan\u0131lmas\u0131na imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bu proqram C\u0259nab Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir.<br>Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 vergi sah\u0259sind\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox islahatlar apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkl\u0259rinin \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n verginin faizind\u0259 art\u0131ma s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n verginin artmas\u0131na v\u0259 milli b\u00fcdc\u0259nin art\u0131m\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. Torpaq sah\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259 torpaq sahibkarlar\u0131na \u00f6z pay torpaqlar\u0131n\u0131 azad \u0259kib, bec\u0259rm\u0259k imkan\u0131 verdi. Vergi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259y\u0259n bir s\u0131ra Qanunlar \u2013 \u201cM\u0259d\u0259n vergisi haqq\u0131nda\u201d (1995-ci il), \u201c\u018fmlak vergisi haqq\u0131nda\u201d (1995-ci il), \u201cM\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u0259nf\u0259\u0259t vergisi haqq\u0131nda\u201d (1996-c\u0131 il) Qanunlar\u0131 q\u0259bul edilmi\u015f v\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan Qanunlara (\u201c\u018flav\u0259 d\u0259y\u0259r vergisi haqq\u0131nda\u201d, \u201cFiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin g\u0259lirl\u0259rind\u0259n vergi haqq\u0131nda\u201d Qanunlarda v\u0259 s.) bir s\u0131ra \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilmi\u015fdir. 01 yanvar 2001-ci il tarixd\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259si\u201d q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bu h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n vergi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259y\u0259n bu qanunlar Az\u0259rbaycanda vergi sistemini m\u00f6hk\u0259ml\u0259tdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda n\u0259qliyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rinin yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 qanunlar q\u0259bul olundu, t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi ki, bu da \u00f6lk\u0259mizin dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 ist\u0259r havadan, ist\u0259r sudan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259miryollar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259 yaranmas\u0131na, m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131.<br>Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi h\u0259yat\u0131nda da taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259sas\u0131 qoyuldu, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini v\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n, h\u0259rc-m\u0259rclikd\u0259n xilas ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259cili t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u00dcmummilli liderin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qanunvericilik bazas\u0131 yarad\u0131ld\u0131, m\u0259qs\u0259dli d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 q\u0259bul edildi, institusional islahatlar apar\u0131ld\u0131, m\u00fclkiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Dahi siyas\u0259t\u00e7i Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015f strategiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131na, m\u00f6vcud resurslardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259y\u0259, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na inteqrasiyaya v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 hesablanan sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259r Nem\u0259tli,<br>Az\u0259rbaycan Avtomobil Yollar\u0131 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi \u201cAz\u0259ryolelmit\u0259dqiqatlayih\u0259\u201d \u0130nstitutunun direktoru, YAP N\u0259simi rayon \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadiyyat b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir. \u0130qtisadiyyat\u0131 z\u0259if olan bir d\u00f6vl\u0259ti he\u00e7 zaman g\u00fccl\u00fc hesab etm\u0259k olmaz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2369,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=2499\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130qtisadiyyat b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir. \u0130qtisadiyyat\u0131 z\u0259if olan bir d\u00f6vl\u0259ti he\u00e7 zaman g\u00fccl\u00fc hesab etm\u0259k olmaz.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=2499\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-27T06:24:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-27T06:24:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"682\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499\",\"name\":\"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-27T06:24:39+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-27T06:24:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=2499\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg\",\"width\":1024,\"height\":682},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2499#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=2499","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az","og_description":"\u0130qtisadiyyat b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil edir. \u0130qtisadiyyat\u0131 z\u0259if olan bir d\u00f6vl\u0259ti he\u00e7 zaman g\u00fccl\u00fc hesab etm\u0259k olmaz.","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=2499","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2023-04-27T06:24:39+00:00","article_modified_time":"2023-04-27T06:24:41+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":682,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499","url":"https:\/\/cari.az\/?p=2499","name":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg","datePublished":"2023-04-27T06:24:39+00:00","dateModified":"2023-04-27T06:24:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=2499"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/53be1a44-b55c-401a-b081-24981de71bff.jpg","width":1024,"height":682},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2499#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Milli \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2499"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2499"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2500,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2499\/revisions\/2500"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}