{"id":2609,"date":"2023-05-30T17:12:20","date_gmt":"2023-05-30T13:12:20","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=2609"},"modified":"2023-05-30T17:12:21","modified_gmt":"2023-05-30T13:12:21","slug":"s%c9%99rqd%c9%99-ilk-demokratik-respublika-az%c9%99rbaycan-xalq-cumhuriyy%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=2609","title":{"rendered":"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131ndan 105 il ke\u00e7ir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259 idi. \u00c7\u00fcnki \u0259srl\u0259r boyu m\u00fcst\u0259qillik arzusu il\u0259 ya\u015fayan xalq\u0131m\u0131z n\u0259hay\u0259t ki, \u00f6z m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin\u0259 sahib olmu\u015fdu. M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259, t\u00fcrk al\u0259mind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq d\u00fcny\u0259vi, parlamentli m\u00fcst\u0259qil demokratik respublika yaranm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda d\u00fcny\u0259vi t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan ilk t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259ti idi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk demokratik c\u00fcmhuriyy\u0259tin&nbsp; m\u0259hz Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yaranmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n o d\u00f6vrd\u0259 v\u0259 o ill\u0259r \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 &#8211; XIX \u0259srin sonu v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 milli m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 azadl\u0131q duy\u011fular\u0131 il\u0259 ya\u015famas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O ill\u0259rd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n qabaqc\u0131l n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, m\u00fct\u0259f\u0259kkir adamlar\u0131 v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli azadl\u0131q, milli m\u00fcst\u0259qillik duy\u011fular\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirmi\u015f, milli oyan\u0131\u015f \u0259hval-ruhiyy\u0259sini yaym\u0131\u015f v\u0259 bunlar yekun olaraq Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u0259n vacib v\u0259zif\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin tan\u0131d\u0131lmas\u0131 idi. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u00fczakir\u0259 edildiyi Paris s\u00fclh konfrans\u0131na n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti g\u00f6nd\u0259rildi. Paris S\u00fclh Konfrans\u0131 1919-cu il yanvar\u0131n 18-d\u0259n 1920-ci il yanvar\u0131n 21-n\u0259 q\u0259d\u0259r fasil\u0259l\u0259rl\u0259 davam edib. Konfransda 27 d\u00f6vl\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri i\u015ftirak ets\u0259 d\u0259, d\u00fcnyan\u0131n taleyini \u0259sas\u0259n \u201cb\u00f6y\u00fck d\u00f6rdl\u00fck\u201d- AB\u015e prezidenti V.Vilson, Britaniyan\u0131n\u0131 ba\u015f naziri L.Corc, Fransan\u0131n ba\u015f naziri J.Klemanso v\u0259 \u0130taliyan\u0131n ba\u015f naziri V.Orlando h\u0259ll edirdi. S\u00fclh n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 s\u0259dr \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov, \u00fczvl\u0259r is\u0259 M\u0259mm\u0259dh\u0259s\u0259n Hac\u0131nski, \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayev, M\u0259mm\u0259d M\u0259h\u0259rr\u0259mov, \u018fkb\u0259r a\u011fa \u015eeyx\u00fclislamov, Miryaqub Mirmehdiyev v\u0259 Ceyhun b\u0259y Hac\u0131b\u0259yov daxil idi.&nbsp; \u018fhm\u0259d b\u0259y A\u011fayev ged\u0259 bilm\u0259diyind\u0259n onu Abbas b\u0259y Atamal\u0131b\u0259yov \u0259v\u0259z etmi\u015fdi. N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti \u00e7ox gec-may ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 Paris\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131xa bilmi\u015fdi. \u018fsas m\u0259qs\u0259d Paris s\u00fclh konfrans\u0131n\u0131n Ali \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin tan\u0131nmas\u0131na nail olmaqdan ibar\u0259t idi. Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya t\u0259hl\u00fck\u0259sinin getdikc\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin xarici i\u015fl\u0259r naziri lord Kerzonun t\u0259kilifi il\u0259 1920-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 11-d\u0259 s\u00fclh konfrans\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi de-fakto tan\u0131nd\u0131. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 yanvar ay\u0131n\u0131n 14-\u00fc Az\u0259rbaycanda qeyri-i\u015f g\u00fcn\u00fc elan olundu, h\u0259min g\u00fcn Bak\u0131da bayram \u015f\u0259nlikl\u0259ri v\u0259 h\u0259rbi parad ke\u00e7irildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n vasit\u0259\u00e7iliyi, Sovet Rusiyas\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u00fcdafi\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti i\u015f\u011fal olundu. Az\u0259rbaycan Parlamenti aprel ay\u0131n\u0131n 27-d\u0259 rus ordusunun t\u0259zyiql\u0259ri alt\u0131nda hakimiyy\u0259tin Az\u0259rbaycan m\u00fcs\u0259lman kommunistl\u0259rin\u0259 t\u0259hvil verilm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259ti Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131nan ilk t\u00fcrk v\u0259 m\u00fcs\u0259lman respublikas\u0131 idi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n qanunauy\u011fun n\u0259tic\u0259si kimi yaranm\u0131\u015f, xalq\u0131m\u0131z\u0131n demokratik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qanuni varisi kimi formala\u015fm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin tarixi nailiyy\u0259ti idi. O, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259z\u0259li arzusu olan m\u00fcst\u0259qilliyin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ngin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00f6hk\u0259m m\u0259n\u0259vi z\u0259min yaratd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 v\u0259 taleyind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 tarixi roldan b\u0259hs ed\u0259n \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdir:&nbsp;<strong>\u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi ciddi t\u0259dbirl\u0259r say\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik atributlar\u0131 \u2013 \u00f6z parlamenti, ordusu v\u0259 pul vahidi olan m\u00fcst\u0259qil, suveren bir d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. O, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 v\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik respublika idi\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti s\u00fcqut ets\u0259 d\u0259, m\u00fcst\u0259qillik ideyalar\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131ndan he\u00e7 vaxt silinm\u0259di. Xalq \u00f6z\u00fcn\u00fcn istiqlal arzular\u0131n\u0131 n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcrd\u00fc. 1970-1980-ci ill\u0259rd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdi, h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 sosial sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar qazand\u0131. G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259dbirl\u0259r \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 real h\u00fcquqi-siyasi v\u0259 iqtisadi \u0259saslar yaratd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti ideyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yin\u0259 \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131 kimi inan\u0131r v\u0259 h\u0259min vaxt\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 ayd\u0131n g\u00f6r\u0259r\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fcdriklikl\u0259, b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla i\u015f apar\u0131rd\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259rin Nax\u00e7\u0131vanda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ill\u0259r, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 parlamentind\u0259 bu g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin s\u0259drliyi v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 q\u0259bul olunan q\u0259rarlarla m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u0259sas atributlar\u0131ndan olan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin iclas zal\u0131nda qald\u0131r\u0131ld\u0131. 1992-ci il may\u0131n 28-d\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259rh\u0259dind\u0259, Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 S\u0259d\u0259r\u0259k-Dilucu k\u00f6rp\u00fcs\u00fc istifad\u0259y\u0259 verildi. Bu tarix el\u0259 bir d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir ki, Nax\u00e7\u0131van tamamil\u0259 t\u0259kl\u0259nmi\u015fdi. Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas \u0259razisi il\u0259 n\u0259qliyyat-kommunikasiya \u0259laq\u0259l\u0259ri k\u0259silmi\u015f, iqtisadi b\u00f6hran d\u0259rinl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, at\u0131lan add\u0131mlar Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 \u2013 bu g\u00fcn\u00fcn\u0259 hesablanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 75 illik yubileyi d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda qeyd olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan yenid\u0259n \u00f6z d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi oldu\u011funu \u00fcmumxalq irad\u0259si il\u0259 t\u0259sdiql\u0259di. Lakin bu d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259yan ed\u0259n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259r v\u0259 daxild\u0259 olan imperiyap\u0259r\u0259st \u00fcns\u00fcrl\u0259r b\u00f6y\u00fck mane\u0259l\u0259r v\u0259 probleml\u0259r yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Erm\u0259nistan\u0131n \u0259sass\u0131z torpaq iddias\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycana h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc, separat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin ba\u015f qald\u0131rmas\u0131, daxild\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259xribatlar t\u00f6r\u0259dilm\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259ziyy\u0259t yaratd\u0131. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri demi\u015fdir: \u201c<strong>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259xti onda g\u0259tirmi\u015fdir ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda nail oldu\u011fumuz ikinci d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn real t\u0259hl\u00fck\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev kimi q\u00fcdr\u0259tli \u015f\u0259xsiyy\u0259t yenid\u0259n ali hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti il\u0259 ba\u015flanan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi arzudan reall\u0131\u011fa \u00e7evirmi\u015fdir<\/strong>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 1920-ci ild\u0259ki tarixin t\u0259krar olunmamas\u0131, m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131m\u0131z \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevi Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi hakimiyy\u0259tin\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. M\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi siyasi kurs, strateji x\u0259tt Az\u0259rbaycan\u0131 xilas etdi, onu m\u00fcasir, m\u00fcst\u0259qil v\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi hakimiyy\u0259tinin ikinci d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u0259sl tarixinin, c\u00fcmhuriyy\u0259t xadiml\u0259rinin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin, siyasi irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, \u015f\u0259r\u0259fli tarixinin yaz\u0131lmas\u0131, bu tarixin b\u00fct\u00fcn y\u00f6nl\u0259ri il\u0259 m\u00fcasir n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, c\u00fcmhuriyy\u0259t xadiml\u0259rinin xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdir\u00adil\u00adm\u0259\u00adsi kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini yaratm\u0131\u015f, onun memar\u0131, qurucusu v\u0259 xilaskar\u0131 olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyini qorumu\u015f v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirmi\u015f, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tiyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini \u0259b\u0259di v\u0259 d\u00f6nm\u0259z etmi\u015fdir. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti il\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda varislik \u0259laq\u0259sini t\u0259min etmi\u015fdir. Bu g\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi kursu \u00f6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 v\u0259 ard\u0131c\u0131l sur\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Az\u0259rbaycan tarixinin \u015fanl\u0131 s\u0259hif\u0259si olan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u00f6yr\u0259nilir, bu ideyalar\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdir:&nbsp;<strong>\u201cY\u00fcz il bundan \u0259vv\u0259l m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq demokratik respublika yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Biz f\u0259xr edirik ki, bu respublikan\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 yarad\u0131b v\u0259 bir daha b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya n\u00fcmayi\u015f etdirib ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 b\u00f6y\u00fck xalqd\u0131r, istedadl\u0131 xalqd\u0131r, azad xalqd\u0131r. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131 v\u0259 iki il \u0259rzind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti tarixi hadis\u0259 idi. Az\u0259rbaycan o \u00f6lk\u0259dir ki, h\u0259l\u0259 y\u00fcz il bundan \u0259vv\u0259l \u0259n \u00fclvi demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259ri n\u0259inki b\u0259yan edib, \u00f6z praktiki f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 onlar\u0131 t\u0259min edib. Bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan&nbsp; Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisidir\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259r Nem\u0259tli,<\/p>\n\n\n\n<p>YAP N\u0259simi rayon \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131ndan 105 il ke\u00e7ir. Bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan Xalq<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1971,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=2609\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131ndan 105 il ke\u00e7ir. Bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan Xalq\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=2609\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-05-30T13:12:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-30T13:12:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"682\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609\",\"name\":\"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-05-30T13:12:20+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-30T13:12:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=2609\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg\",\"width\":1024,\"height\":682},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=2609#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=2609","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az","og_description":"M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n-Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131ndan 105 il ke\u00e7ir. Bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l yarad\u0131lan Az\u0259rbaycan Xalq","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=2609","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2023-05-30T13:12:20+00:00","article_modified_time":"2023-05-30T13:12:21+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":682,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609","url":"https:\/\/cari.az\/?p=2609","name":"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg","datePublished":"2023-05-30T13:12:20+00:00","dateModified":"2023-05-30T13:12:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=2609"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/5555555555-1.jpg","width":1024,"height":682},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=2609#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015e\u0259rqd\u0259 \u0130lk Demokratik Respublika \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2609"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2610,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2609\/revisions\/2610"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}