{"id":5370,"date":"2024-11-29T12:17:24","date_gmt":"2024-11-29T08:17:24","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=5370"},"modified":"2024-11-29T12:17:25","modified_gmt":"2024-11-29T08:17:25","slug":"modern-diplomacyd%c9%99-ceyhun-osmanlinin-cop-29-un-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99rin%c9%99-dair-m%c9%99qal%c9%99si-yayimlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=5370","title":{"rendered":"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Avropan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d analitik portal\u0131nda politoloq Dr. Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n \u201cCOP29 Bak\u0131da: Qlobal iqlim idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 yerli davaml\u0131 inki\u015faf namin\u0259 \u00f6n\u0259mli m\u0259rh\u0259l\u0259\u201d adl\u0131 yeni m\u0259qal\u0259si yay\u0131mlan\u0131b. M\u0259qal\u0259nin t\u0259rc\u00fcm\u0259sini oldu\u011fu kimi t\u0259qdim edirik:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/moderndiplomacy.eu\/2024\/11\/27\/cop29-in-baku-a-milestone-for-global-climate-governance-and-local-sustainable-development\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\/\/moderndiplomacy.eu\/2024\/11\/27\/cop29-in-baku-a-milestone-for-global-climate-governance-and-local-sustainable-development\/&nbsp;<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Konfrans n\u0259z\u0259ri \u00f6hd\u0259likl\u0259rd\u0259n konkret f\u0259aliyy\u0259t strategiyalar\u0131na ke\u00e7idin \u00f6n\u0259mini qeyd ed\u0259r\u0259k, maliyy\u0259 b\u0259rab\u0259rliyi, texnoloji yenilik v\u0259 iqlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 inkl\u00fczivliyi x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Noyabr\u0131n 11-d\u0259n 22-d\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131 (COP29) qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan m\u00fcbariz\u0259nin m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131na \u00e7evrilib. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin artan t\u0259sirl\u0259rini s\u00fcbut ed\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n fonunda ke\u00e7iril\u0259n konfrans\u0131n m\u0259qs\u0259di qlobal istil\u0259\u015fm\u0259nin artmas\u0131, biom\u00fcxt\u0259lifliyin azalmas\u0131 v\u0259 iqlim b\u00f6hranlar\u0131n\u0131n art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sosial-iqtisadi b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259r kimi aktual probleml\u0259r\u0259 konkret h\u0259ll yollar\u0131n\u0131n\u0131n tap\u0131lmas\u0131 prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k idi. Konfrans n\u0259z\u0259ri \u00f6hd\u0259likl\u0259rd\u0259n konkret f\u0259aliyy\u0259t strategiyalar\u0131na ke\u00e7idin \u00f6n\u0259mini qeyd ed\u0259r\u0259k maliyy\u0259 b\u0259rab\u0259rliyi, texnoloji yenilik v\u0259 iqlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 inkl\u00fczivliyi x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n COP29-a ev sahibi olaraq se\u00e7ilm\u0259si dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b dinamikas\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 edir. Tarix\u0259n neft v\u0259 t\u0259bii qaz kimi qal\u0131q yanacaqlardan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir \u00f6lk\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n ya\u015f\u0131l texnologiyalar v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sind\u0259 b\u00f6lg\u0259nin lideri olaraq tan\u0131nma s\u0259yl\u0259ri inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyatlar\u0131n qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 imkanlar\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbin, Avropa il\u0259 Asiyan\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti, akademik dair\u0259l\u0259r v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor kimi m\u00fcxt\u0259lif maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 namin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir platforma t\u0259qdim edib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bax\u0131mdan, bu m\u0259qal\u0259nin m\u0259qs\u0259di COP29-un \u00fcmumi n\u0259tic\u0259 v\u0259 faydalar\u0131n\u0131 t\u0259hlil etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 iqlim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, karbon bazarlar\u0131, b\u0259rpa olunan enerjiy\u0259 ke\u00e7id, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inkl\u00fczivlik kimi vacib sah\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 t\u0259dbirin rolunu vur\u011fulamaqd\u0131r. COP29-un beyn\u0259lxalq v\u0259 yerli s\u0259viyy\u0259d\u0259 faydalar\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k m\u0259qal\u0259 konfrans\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k iqlim siyas\u0259tl\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259\u015fviqi bax\u0131m\u0131ndan transformativ potensial\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fsas n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130qlim maliyy\u0259si m\u0259qs\u0259dl\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si:<\/strong>&nbsp;COP29 iqlim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 imza ataraq inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r illik 300 milyard dollar h\u0259cmind\u0259 ictimai maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259ni art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Yeni Kollektiv K\u0259miyy\u0259t M\u0259qs\u0259dini (NCQG) t\u0259qdim edib. Bu tarixi \u00f6hd\u0259lik h\u0259ssas \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqlim uy\u011funla\u015fmas\u0131 v\u0259 t\u0259sirl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 s\u0259yl\u0259rin\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t mane\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259n maliyy\u0259 b\u0259rab\u0259rsizliyinin qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 etiraf\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. \u0130ctimai maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259d\u0259n \u0259lav\u0259, raz\u0131la\u015fma iqlim probleml\u0259rinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn 1.3 trilyon dollar h\u0259cmind\u0259 \u00fcmumi ictimai v\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0259rmay\u0259l\u0259rin s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131n\u0131 da h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259r\u0259k g\u00fccl\u00fc maliyy\u0259 bazas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na z\u0259man\u0259t verib. Bu kontekstd\u0259 BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 icra\u00e7\u0131 katibi Saymon Stiel Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f BMT \u0130qlim Konfrans\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f yeni maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259qs\u0259dini insanl\u0131\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259minat kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259r\u0259k vur\u011fulay\u0131b: \u201cBu raz\u0131la\u015fma t\u0259miz enerji bumunun davam\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k v\u0259 milyardlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 qoruyacaq. Bu, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin daha \u00e7ox i\u015f yerl\u0259ri, g\u00fccl\u00fc iqtisadi art\u0131m, h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn daha ucuz v\u0259 t\u0259miz enerji kimi c\u0259sar\u0259tli iqlim t\u0259dbirl\u0259rinin faydalar\u0131ndan yararlanmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k. Lakin ist\u0259nil\u0259n s\u0131\u011forta siyas\u0259ti kimi bu mexanizm d\u0259 yaln\u0131z \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r tam v\u0259 vaxt\u0131nda edildiyi t\u0259qdird\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, COP29 zaman\u0131 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, \u0259n az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 Afrika d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxdan g\u00f6zl\u0259nil\u0259n add\u0131m olan \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondunun (Loss and Damage Fund) tam f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 dair m\u00fch\u00fcm q\u0259rar q\u0259bul edildi. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs Az\u0259rbaycan\u0131n COP29 s\u0259drliyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi prioritetl\u0259r\u0259 uy\u011fundur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Karbon bazarlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131:&nbsp;<\/strong>Konfrans Paris Sazi\u015finin 6.4-c\u00fc madd\u0259sinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 prosesini ba\u015fa \u00e7atd\u0131raraq ekoloji toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n ciddi standartlar\u0131na riay\u0259t ed\u0259n karbon krediti ticar\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 yarad\u0131b. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir, karbon bazarlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqind\u0259 m\u00f6vcud olan mane\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rmaqla COP29 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259ffaf v\u0259 s\u0259rf\u0259li mexanizml\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131b. Bu add\u0131m T\u0259r\u0259fda\u015f \u00d6lk\u0259l\u0259rin Milli S\u0259viyy\u0259d\u0259 M\u00fc\u0259yy\u0259n Edilmi\u015f T\u00f6hf\u0259l\u0259rin\u0259 (NDC) do\u011fru ir\u0259lil\u0259yi\u015fi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 da g\u00fccl\u0259ndirib. Karbon bazarlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 \u00f6z\u0259l sektorun c\u0259lb edilm\u0259si, iqtisadi stimullar\u0131 Paris Sazi\u015finin m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 qlobal miqyasda davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 platforma t\u0259qdim edir. COP29-un Prezidenti Muxtar Babayev bu n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 toxunaraq bildirib: \u201cBu, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 resurslar\u0131n y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn oyun d\u0259yi\u015fdirici bir vasit\u0259 olacaq. \u0130ll\u0259rin dur\u011funlu\u011fundan sonra indi Bak\u0131da s\u0131\u00e7ray\u0131\u015flar ba\u015flay\u0131b. Ancaq h\u0259l\u0259 \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u0259rpa olunan enerjiy\u0259 ke\u00e7idl\u0259rin t\u0259\u015fviqi:<\/strong>&nbsp;Az\u0259rbaycan COP29-u geni\u015fmiqyasl\u0131 g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 ya\u015f\u0131l enerji zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 daxil olmaqla, b\u0259rpa olunan enerji t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir f\u00fcrs\u0259t olaraq istifad\u0259 edib. Bu layih\u0259l\u0259r qal\u0131q yanacaqlar\u0131n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dayan\u0131ql\u0131 enerji sisteml\u0259rin\u0259 ke\u00e7idin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Konfrans zaman\u0131 t\u0259qdim olunan COP29 Hidrogen B\u0259yannam\u0259si, enerji sisteml\u0259rinin dekarbonizasiyas\u0131nda v\u0259 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00e7\u0259tin oldu\u011fu sektorlarda hidrogen texnologiyalar\u0131n\u0131n rolunu vur\u011fulay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpa olunan enerji innovasiyalar\u0131nda liderliyi qlobal enerji ke\u00e7idind\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyatlar\u0131n transformativ potensial\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn model rolunu oynay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015e\u0259h\u0259rl\u0259rin dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 davaml\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r:&nbsp;<\/strong>&nbsp;\u0130stixana qaz\u0131 emissiyalar\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259nb\u0259yi h\u0259m d\u0259 iqlim f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn kritik arenalar kimi \u015f\u0259h\u0259r \u0259razil\u0259ri COP29-un \u0259sas diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 idi. \u00c7oxsektorlu F\u0259aliyy\u0259t Yollar\u0131 (MAP) Bak\u0131 B\u0259yannam\u0259si vasit\u0259sil\u0259 ya\u015f\u0131l infrastruktura, dayan\u0131ql\u0131 n\u0259qliyyata v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r planla\u015fd\u0131rmas\u0131na investisiyalar yolu il\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli strategiyalar t\u0259qdim edilib. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin inkl\u00fcziv, a\u015fa\u011f\u0131 karbonlu v\u0259 iqlim\u0259 davaml\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si z\u0259rur\u0259tinin q\u0259bul edilm\u0259sini \u0259ks etdirir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130nkl\u00fczivlik v\u0259 t\u0259hsilin t\u0259\u015fviqi:<\/strong>&nbsp;\u0130nkl\u00fczivlik gender b\u0259rab\u0259rliyinin, g\u0259ncl\u0259rin i\u015ftirak\u0131n\u0131n v\u0259 iqlim savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f x\u00fcsusi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k COP29-un m\u0259rk\u0259zi m\u00f6vzusu kimi ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Gender m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 Lima \u0130\u015f\u00e7i Proqram\u0131n\u0131n daha bir onillik \u00fc\u00e7\u00fcn uzad\u0131lmas\u0131 iqlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n v\u0259 h\u0259ssas icmalar\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n iqlim savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Beyn\u0259lxalq \u015eagird Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si Proqram\u0131na (PISA) inteqrasiya etm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n t\u0259\u015fviqind\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin iqlim probleml\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda t\u0259hsilin rolunu \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. N\u0259sill\u0259raras\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 inkl\u00fczivliy\u0259 vur\u011fu ed\u0259r\u0259k COP29 \u0259dal\u0259tli iqlim t\u0259dbirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir standart m\u00fc\u0259yy\u0259n edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130qtisadi art\u0131m v\u0259 ya\u015f\u0131l investisiyalar:&nbsp;<\/strong>COP29-un t\u0259\u015fkili an\u0131nda \u0259ld\u0259 edil\u0259n faydalardan \u0259lav\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli iqtisadi qazanclar t\u0259min ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn transformativ bir m\u0259qam oldu. Konfrans turizm v\u0259 xidm\u0259t sektorlar\u0131n\u0131 canland\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, beyn\u0259lxalq ziyar\u0259t\u00e7il\u0259ri, median\u0131n diqq\u0259tini v\u0259 i\u015fg\u00fczar maraqlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k daha geni\u015f iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin katalizatoru kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bundan \u0259lav\u0259, COP29 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf trayektoriyas\u0131n\u0131 davaml\u0131 maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n diversifikasiyas\u0131 \u00fczr\u0259 qlobal tendensiyalara uy\u011funla\u015fd\u0131raraq ya\u015f\u0131l investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn perspektivli m\u0259rk\u0259z kimi profilini y\u00fcks\u0259ldib. T\u0259dbir vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck v\u0259 etibarl\u0131l\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal davaml\u0131l\u0131q s\u0259yl\u0259rind\u0259 potensial olaraq uzunm\u00fcdd\u0259tli investisiyalar\u0131 c\u0259lb ed\u0259n v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n \u015f\u00fcurlu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi aktor kimi rolunu daha da vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130qlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 liderlik:&nbsp;<\/strong>Az\u0259rbaycan\u0131n COP29-dak\u0131 f\u0259al i\u015ftirak\u0131 onun iqlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 artan liderliyini v\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 qlobal m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir etm\u0259k qabiliyy\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdirib. \u00d6lk\u0259nin b\u0259rpa olunan enerjinin t\u0259tbiqi v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259h\u0259r inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 karbonlu iqtisadiyyata ke\u00e7id\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f strateji diqq\u0259ti onu dig\u0259r inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyatlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259y\u0259 \u00e7evirib. Bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n konkret ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259ri n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan davaml\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin milli inki\u015faf strategiyalar\u0131na inteqrasiyas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bilik m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 texnoloji innovasiya:&nbsp;<\/strong>COP29 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edil\u0259n platforma iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 kritik bilik m\u00fcbadil\u0259sini v\u0259 qabaqc\u0131l texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqini m\u00fcmk\u00fcn edib. B\u0259rpa olunan enerji, \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 iqlim uy\u011funla\u015fmas\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259ki yenilikl\u0259r maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda payla\u015f\u0131laraq ortaq ekoloji probleml\u0259r\u0259 birg\u0259 yana\u015fmalar\u0131 t\u0259\u015fviq edib. Bu m\u00fcbadil\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n milli iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 v\u0259 daha geni\u015f dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq istiqam\u0259tind\u0259 ke\u00e7idini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Bu qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi, texnoloji innovasiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqind\u0259 v\u0259 iqlim b\u00f6hran\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn potensial\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259tic\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n COP29 qlobal iqlim idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 transformativ m\u0259qam\u0131 vur\u011fulayaraq \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi ritorikadan real h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259k yolunda platforma t\u0259qdim edib. Prezident \u0130lham \u018fliyev Bak\u0131 nailiyy\u0259tini \u00e7oxt\u0259r\u0259fliliyin t\u0259nt\u0259n\u0259si kimi xarakteriz\u0259 ets\u0259 d\u0259, konfrans\u0131n \u00f6z\u00fc iqlim maliyy\u0259si, karbon bazarlar\u0131, b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id, \u015f\u0259h\u0259r dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131, inkl\u00fczivlik v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k iqlim b\u00f6hran\u0131n\u0131n h\u0259llind\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirib.<br>Bundan \u0259lav\u0259, COP29-a ev sahibliyi Az\u0259rbaycana davaml\u0131 inki\u015faf v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sind\u0259ki innovasiyalarda liderliyini n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn unikal bir imkan yarad\u0131b. \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik\u201d \u015f\u00fcar\u0131n\u0131 r\u0259hb\u0259r tutan konfrans yerli iqtisadi art\u0131m\u0131 v\u0259 texnoloji t\u0259r\u0259qqini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259nin qlobal m\u00f6vqeyini y\u00fcks\u0259ldib. Az\u0259rbaycan\u0131n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259si inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan iqtisadiyyatlar\u0131n iddial\u0131 iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259rini yerli h\u0259ll yollar\u0131 il\u0259 nec\u0259 balansla\u015fd\u0131ra bil\u0259c\u0259yini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n g\u00fccl\u00fc bir n\u00fcmun\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qlobal miqyasda COP29 \u0259dal\u0259tli v\u0259 inkl\u00fcziv iqlim siyas\u0259tl\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayaraq ortaq probleml\u0259rin h\u0259llind\u0259 kollektiv m\u0259suliyy\u0259t z\u0259rur\u0259tini bir daha t\u0259sdiql\u0259yib. Konfrans\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259k iqlim f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 Braziliyan\u0131n Belem \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP30 v\u0259 sonrak\u0131 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 davaml\u0131 t\u0259r\u0259qqi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131b. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q, innovasiya v\u0259 inkl\u00fczivlik yolu il\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k COP29 qlobal miqyasda davaml\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli bir g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru s\u0259f\u0259rd\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi xat\u0131rlanacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dr. Ceyhun Osmanl\u0131,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>IV \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin deputat\u0131, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 siyasi iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 analitik, T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r v\u0259 Layih\u0259l\u0259r M\u0259rk\u0259zinin (TLM) direktoru<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d analitik portal\u0131nda politoloq Dr. Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n \u201cCOP29 Bak\u0131da: Qlobal iqlim idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 yerli davaml\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5371,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=5370\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Avropan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d analitik portal\u0131nda politoloq Dr. Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n \u201cCOP29 Bak\u0131da: Qlobal iqlim idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 yerli davaml\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=5370\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-29T08:17:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-11-29T08:17:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"810\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370\",\"name\":\"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-29T08:17:24+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-29T08:17:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=5370\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg\",\"width\":1080,\"height\":810},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5370#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=5370","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az","og_description":"Avropan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d analitik portal\u0131nda politoloq Dr. Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n \u201cCOP29 Bak\u0131da: Qlobal iqlim idar\u0259\u00e7iliyi v\u0259 yerli davaml\u0131","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=5370","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2024-11-29T08:17:24+00:00","article_modified_time":"2024-11-29T08:17:25+00:00","og_image":[{"width":1080,"height":810,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370","url":"https:\/\/cari.az\/?p=5370","name":"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131 - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg","datePublished":"2024-11-29T08:17:24+00:00","dateModified":"2024-11-29T08:17:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=5370"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/1732860588_1270a95b-2d65-45ff-a935-3e74d04c9ae4.jpg","width":1080,"height":810},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5370#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cModern Diplomacy\u201dd\u0259 Ceyhun Osmanl\u0131n\u0131n COP-29-un n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259si yay\u0131mland\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5370"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5370"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5372,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5370\/revisions\/5372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}