{"id":5897,"date":"2025-03-07T09:42:01","date_gmt":"2025-03-07T05:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=5897"},"modified":"2025-03-07T09:42:02","modified_gmt":"2025-03-07T05:42:02","slug":"az%c9%99rbaycan-qadini-kecmisd%c9%99-v%c9%99-muasir-dovrd%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=5897","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil, i\u015f v\u0259 sosial h\u0259yatda daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irib.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim tarixind\u0259 qad\u0131nlar ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas dayaqlar\u0131 olaraq tan\u0131n\u0131rd\u0131. H\u0259m\u00e7inin, qad\u0131nlar m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f, q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259rmi\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rola sahib olmu\u015flar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Nizami G\u0259nc\u0259vi v\u0259 dig\u0259r klassik \u0259d\u0259biyyat n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n m\u0259h\u0259bb\u0259t, m\u0259rh\u0259m\u0259t v\u0259 m\u00fcdriklik simvolu kimi t\u0259svir edildiyini g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n rolu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Tarix boyu m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, qad\u0131nlar h\u0259m c\u0259miyy\u0259tin sosial, siyasi, m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 m\u00fch\u00fcm yerl\u0259r tutmu\u015flar. Tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259nimizin m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015f, siyasi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259si olan \u201cKitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud\u201d dastan\u0131nda Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n sava\u015f meydan\u0131nda g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcca\u0259t, eyni zamanda M\u00f6min\u0259 Xatun, Sara Xatun, N\u00fc\u015fab\u0259, Tomris, Nigar, H\u0259c\u0259r, Tutu Bik\u0259 kimi q\u0259hr\u0259manl\u0131q n\u00fcmun\u0259si olan lider qad\u0131nlar\u0131m\u0131z bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar sosial h\u0259yat\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rollar oynam\u0131\u015flar. X\u00fcsusil\u0259, \u018fr\u0259b, \u015eirvan v\u0259 S\u0259lcuq imperiyalar\u0131n\u0131n t\u0259sirind\u0259 olan d\u00f6vrl\u0259rd\u0259, qad\u0131nlar saraylarda v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259, x\u00fcsus\u0259n Sovet hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar Az\u0259rbaycanda siyasi v\u0259 ictimai h\u0259yatda daha f\u0259al rol oynama\u011fa ba\u015flad\u0131lar. 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131 il\u0259, o d\u00f6vr\u00fcn c\u0259miyy\u0259tind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f vermi\u015fdir. 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti elan olunduqda, qad\u0131nlara se\u00e7ki h\u00fcququ verilm\u0259si q\u0259rara al\u0131nd\u0131. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259si olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. H\u0259m\u00e7inin, bu, o d\u00f6vr\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, \u00e7ox ir\u0259lil\u0259yi\u015f say\u0131lacaq bir add\u0131m idi. Az\u0259rbaycan\u0131n qad\u0131nlar\u0131, bu h\u00fcquqa malik olan ilk m\u00fcs\u0259lman qad\u0131nlar oldular. 1920-ci ill\u0259rd\u0259 sovet idar\u0259\u00e7iliyi il\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndi, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 v\u0259 i\u015f yerl\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, siyas\u0259t v\u0259 iqtisadiyyat sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015ftiraklar\u0131 g\u00fccl\u0259ndi.<\/p>\n\n\n\n<p>1919-cu ild\u0259, Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n (ADR) Parlamentind\u0259 se\u00e7ki h\u00fcququ verilmi\u015f v\u0259 bu h\u00fcquqdan qad\u0131nlar istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, ilk d\u0259f\u0259 1919-cu il parlament se\u00e7kil\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. Qad\u0131nlar\u0131n i\u015ftirak etdiyi bu se\u00e7kil\u0259r, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n siyasi h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 tan\u0131yan bir ir\u0259lil\u0259yi\u015fin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin f\u0259al qad\u0131n liderl\u0259rind\u0259n biri \u015e\u0259rqd\u0259 ilk qad\u0131n mill\u0259t v\u0259kili se\u00e7il\u0259n Nigar R\u0259fib\u0259yli olmu\u015fdur. O, h\u0259m\u00e7inin parlamentd\u0259 t\u0259msil olunan ilk qad\u0131nlardan biriydi v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6lk\u0259nin siyasi h\u0259yat\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6st\u0259r\u0259n bir n\u00fcmun\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qad\u0131nlar yaln\u0131z siyasi sah\u0259d\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edildi. Qad\u0131nlar m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil alma\u011fa ba\u015flad\u0131lar v\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 istifad\u0259 etdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6rd\u00fcl\u0259r. Bir \u00e7ox qad\u0131n \u015fairl\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar, r\u0259ssamlar v\u0259 musiqi\u00e7il\u0259r tan\u0131nd\u0131lar. Bu d\u00f6vr h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan qad\u0131nlar\u0131n\u0131n b\u0259dii v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259d\u0259 tan\u0131nmalar\u0131n\u0131n da \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 rolu \u0259h\u0259miyy\u0259tli olaraq qal\u0131r. Siyasi, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxlu sayda qad\u0131n liderl\u0259r, i\u015f qad\u0131nlar\u0131, aliml\u0259r v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00f6n planda durur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259rt\u0259r\u0259fli f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 h\u0259m \u00f6lk\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu daha da y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131r\u0131r. Mehriban xan\u0131m\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bundan \u0259lav\u0259, Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq arenada t\u0259msilini g\u00fccl\u0259ndirir, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcsb\u0259t imicini y\u00fcks\u0259ldir v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n rolunu art\u0131r\u0131r. Onun f\u0259aliyy\u0259ti, x\u00fcsusil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi sah\u0259sind\u0259ki i\u015fl\u0259ri, Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n n\u00fcfuzunu daha da art\u0131r\u0131r v\u0259 ona yeni perspektivl\u0259r a\u00e7\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259sind\u0259n sonra, 1991-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq qad\u0131nlar\u0131n Parlamentd\u0259 t\u0259msil\u00e7iliyi davaml\u0131 olaraq art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 onlar \u00f6lk\u0259nin siyasi h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015flar. 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolu v\u0259 h\u00fcquqlar\u0131 da inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259, qad\u0131nlar\u0131n siyasi h\u0259yatda f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259l\u0259ri v\u0259 Parlamentd\u0259 t\u0259msil olunmalar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si, \u0259slind\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131ndan biri oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>1995-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, Az\u0259rbaycan Milli M\u0259clisind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n t\u0259msil\u00e7iliyi daha da artma\u011fa ba\u015flad\u0131. \u0130lk m\u00fcst\u0259qil se\u00e7kil\u0259rd\u0259 yaln\u0131z bir ne\u00e7\u0259 qad\u0131n Parlament\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdi, lakin zamanla qad\u0131nlar\u0131n siyasi h\u0259yatdak\u0131 rolu g\u00fccl\u0259ndi v\u0259 onlar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n Milli M\u0259clisi m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259n etibar\u0259n qad\u0131nlar\u0131n i\u015ftirak\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yib v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib. 1995-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 9 qad\u0131n Parlament\u0259 se\u00e7ildi. 2000-ci ild\u0259n sonra is\u0259 bu say daha da artd\u0131. 2010-cu il se\u00e7kil\u0259rind\u0259, qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 daha da artaraq, 15 qad\u0131n Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olundu. Bu, qad\u0131nlar\u0131n siyasi h\u0259yatda daha \u00e7ox yer tutdu\u011funu v\u0259 onlar\u0131n q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259 prosesin\u0259 t\u0259sir etdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fch\u00fcm bir inki\u015faf idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sini v\u0259 onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha f\u0259al rol oynamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil, i\u015f v\u0259 sosial h\u0259yatda daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irib. Bu islahatlar qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131, gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259min edilm\u0259sini v\u0259 onlar\u0131n iqtisadi v\u0259 sosial v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezidentin qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 sah\u0259sind\u0259ki siyas\u0259tinin bir hiss\u0259si d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n liderlik v\u0259 q\u0259rar q\u0259buletm\u0259 prosesl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, qad\u0131nlar\u0131n i\u015f h\u0259yat\u0131nda daha geni\u015f i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif proqramlar v\u0259 layih\u0259l\u0259r d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n<p>8 Mart Az\u0259rbaycanda Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc olaraq r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Bu g\u00fcn, d\u00fcnyada qad\u0131nlar\u0131n sosial, siyasi v\u0259 iqtisadi sah\u0259l\u0259rd\u0259ki t\u00f6hf\u0259l\u0259rini t\u0259qdir etm\u0259k v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 qeyd edilir. 8 Mart tarixinin qeyd edilm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrl\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, bu g\u00fcn h\u0259m qad\u0131nlar\u0131n sosial statusunun art\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u0259 qat\u0131lmalar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilirdi. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu bayram, h\u0259m d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u0259m\u0259k h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyinin t\u0259\u015fviq edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li bir bayram olaraq q\u0259bul edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil olduqdan sonra da 8 Mart Beyn\u0259lxalq Qad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc r\u0259smi bayram g\u00fcn\u00fc olaraq qalma\u011fa davam etdi. Bu g\u00fcn, qad\u0131nlar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki rolu v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tinin vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00dcmumilikd\u0259, Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 qad\u0131nlar yaln\u0131z ail\u0259 daxilind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f sosial, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck rola malik olublar. Onlar\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r h\u0259m tarixd\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 d\u0259rin izl\u0259r buraxm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00fcst\u0259mova Ayb\u0259niz Vilay\u0259t q\u0131z\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>Avrasiya universitetinin Humanitar f\u0259nl\u0259r v\u0259 region\u015f\u00fcnasl\u0131q kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil, i\u015f v\u0259 sosial h\u0259yatda daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5482,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=5897\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil, i\u015f v\u0259 sosial h\u0259yatda daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=5897\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-07T05:42:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-07T05:42:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"375\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-03-07T05:42:01+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-07T05:42:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=5897\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg\",\"width\":620,\"height\":375},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=5897#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=5897","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az","og_description":"Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil, i\u015f v\u0259 sosial h\u0259yatda daha \u00e7ox i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra islahatlar h\u0259yata","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=5897","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2025-03-07T05:42:01+00:00","article_modified_time":"2025-03-07T05:42:02+00:00","og_image":[{"width":620,"height":375,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897","url":"https:\/\/cari.az\/?p=5897","name":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg","datePublished":"2025-03-07T05:42:01+00:00","dateModified":"2025-03-07T05:42:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=5897"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ictimai_67348ecb58ffbd99df6109493de34632_9h3y1caxf7vlig6u8kso.jpeg","width":620,"height":375},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=5897#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131: ke\u00e7mi\u015fd\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5897"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5897"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5898,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5897\/revisions\/5898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}