{"id":6301,"date":"2025-05-26T09:36:10","date_gmt":"2025-05-26T05:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=6301"},"modified":"2025-05-26T09:36:11","modified_gmt":"2025-05-26T05:36:11","slug":"az%c9%99rbaycanin-turk-birliyin%c9%99-verdiyi-tohf%c9%99nin-daha-bir-t%c9%99zahuru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=6301","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev: \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>2025-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si \u00e7ox b\u00f6y\u00fck siyasi, diplomatik v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015fkilat daxilind\u0259 artan n\u00fcfuzunun t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycan son ill\u0259rd\u0259 TDT-d\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 u\u011furlu ev sahibliyi il\u0259 se\u00e7ilir. \u00d6t\u0259n il \u015eu\u015fada ke\u00e7iril\u0259n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu bax\u0131mdan n\u00fcmun\u0259 idi. \u0130ndi is\u0259 r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015fkilat daxilind\u0259 lider m\u00f6vqeyini v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun regional inteqrasiyaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 prioritetdir. Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 post-m\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf b\u00f6lg\u0259l\u0259rin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 iqtisadi, n\u0259qliyyat v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rinin d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Bu, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi v\u0259 Orta D\u0259hliz kimi layih\u0259l\u0259rin g\u00fcnd\u0259likd\u0259 olmas\u0131n\u0131 da aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. Az\u0259rbaycan bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc vasit\u0259sil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, enerji, n\u0259qliyyat, r\u0259q\u0259msal transformasiya v\u0259 g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r. Eyni zamanda, t\u0259\u015fkilat\u0131n institusional inki\u015faf\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu t\u0259dbir T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortaq tarixi, dili, dini v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 \u0259saslanan h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 birliyin t\u0259nt\u0259n\u0259si olacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n ev sahibliyi bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin t\u0259bli\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm imkan yaradacaq. 2025-ci ild\u0259 TDT-nin r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si, h\u0259m \u00f6lk\u0259nin t\u0259\u015fkilatdak\u0131 m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k strateji yol x\u0259rit\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan tarixi v\u0259 simvolik bir hadis\u0259dir. Bu Zirv\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin v\u0259 T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r ki, may\u0131n 21-d\u0259 Budape\u015ftd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu haqda da dan\u0131\u015f\u0131l\u0131b. Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259r\u0259 toxunub. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 deyib ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir: \u201cHaz\u0131rda Bak\u0131 g\u0259miqay\u0131rma zavodunda 10 yeni g\u0259mi in\u015fa edilir. \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 15 milyon tondan 25 milyon tona \u00e7atacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda 8 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Sayca 9-cu hava liman\u0131 yax\u0131n zamanlarda istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k. 9 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131ndan 3-\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u0259razisind\u0259dir. H\u0259m\u00e7inin 1,5 milyon ton y\u00fck q\u0259buletm\u0259 imkan\u0131 olan karqo terminal\u0131 in\u015fa edilir\u201d. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u0259n m\u00fcasir v\u0259 b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t donanmalar\u0131ndan birin\u0259 sahibdir. Donanman\u0131n t\u0259rkibind\u0259 quru y\u00fck g\u0259mil\u0259ri, tanker g\u0259mil\u0259r, RO-RO v\u0259 b\u0259r\u0259 g\u0259mil\u0259ri m\u00f6vcuddur. Bu imkanlar vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistan, Qazax\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistanla y\u00fck d\u00f6vriyy\u0259sini t\u0259min edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sah\u0259d\u0131 Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n rolu x\u00fcsusi vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. \u018fl\u0259t liman\u0131 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas qap\u0131d\u0131r. Liman multimodal da\u015f\u0131malar\u0131 (d\u0259niz\u2013d\u0259mir yolu\u2013avtomobil) h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131 yarad\u0131r. Liman ild\u0259 15 milyon ton y\u00fcka\u015f\u0131rma g\u00fcc\u00fcn\u0259 v\u0259 100,000 konteyner da\u015f\u0131ma potensial\u0131na malikdir, bu da T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn sabit v\u0259 \u00e7evik n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131s\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259n Orta D\u0259hlizin m\u00fch\u00fcm b\u0259ndidir. Bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 \u00c7ind\u0259n y\u00fckl\u0259r Orta Asiyaya, oradan is\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 Az\u0259rbaycana da\u015f\u0131n\u0131r, daha sonra is\u0259 Avropaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 edilir. Bu mar\u015frut vaxt v\u0259 m\u0259sr\u0259f bax\u0131m\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li alternativ kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan tranzit \u00f6lk\u0259 kimi T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k d\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Qazax\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan\u0131n y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131 X\u0259z\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259mil\u0259r v\u0259 liman xidm\u0259tl\u0259ri t\u0259qdim edir. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 q\u0131sa v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz ticar\u0259t mar\u015frutlar\u0131 qururlar. \u00d6lk\u0259miz m\u00fcasir g\u0259miqay\u0131rma zavodu (Bak\u0131 G\u0259miqay\u0131rma Zavodu) f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 b\u00f6y\u00fck tutumlu y\u00fck g\u0259mil\u0259ri burada istehsal olunur. Bu zavod h\u0259m daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259yir, h\u0259m d\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn potensial xidm\u0259t t\u0259klif edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 malik oldu\u011fu 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi v\u0259 m\u00fcasir liman infrastrukturu, onu T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas d\u0259niz tranzit v\u0259 logistik qov\u015fa\u011fa \u00e7evirib. Bu, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iqtisadi inteqrasiyas\u0131na, n\u0259qliyyat t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 Avrasiyan\u0131n ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir. Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259ki investisiyalar\u0131 b\u00f6lg\u0259nin n\u0259qliyyat g\u0259l\u0259c\u0259yini formala\u015fd\u0131ran \u0259sas faktorlardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, 2024-c\u00fc ilin noyabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda COP29 \u2013 BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirin Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal iqlim g\u00fcnd\u0259mind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutdu\u011funu v\u0259 beyn\u0259lxalq etimad qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bu haqda dan\u0131\u015faraq bildirib ki, t\u0259xmin\u0259n 200 \u00f6lk\u0259nin yekdil q\u0259rar\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc ilin noyabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda COP29 kimi m\u00f6t\u0259b\u0259r konfrans ke\u00e7irilmi\u015fdir: \u201cHaz\u0131rl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259mi 11 ay vaxt olmas\u0131na baxmayaraq, COP29-u y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259 nail olduq.Qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f 77 min i\u015ftirak\u00e7\u0131 197 \u00f6lk\u0259ni t\u0259msil edirdi. Konfransda 70 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015ftirak etmi\u015fdir.Az\u0259rbaycan COP29-da Qlobal C\u0259nubla Qlobal \u015eimal aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc qurma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Bak\u0131da qlobal iqlim g\u00fcnd\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi q\u0259rarlar q\u0259bul edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fsas nailiyy\u0259t inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131n 100 milyarddan 300 milyard AB\u015e dollar\u0131na q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan yeni maliyy\u0259 h\u0259d\u0259fi bar\u0259d\u0259 raz\u0131la\u015fmad\u0131r. Bundan ba\u015fqa, 10 il \u0259rzind\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan karbon bazarlar\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si bar\u0259d\u0259 konsensusa nail olundu, \u0130tki v\u0259 Z\u0259r\u0259r Fondu i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirildi\u201d. COP29-un Az\u0259rbaycanda ke\u00e7irilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun t\u0259sdiqidir. COP29-un Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 qlobal ekoloji v\u0259 iqlim prosesl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 balansl\u0131 xarici siyas\u0259tinin u\u011furlu n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 olan beyn\u0259lxalq etimad\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Bununla Az\u0259rbaycan qlobal iqlim m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131n\u0131 bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirdi. Az\u0259rbaycan iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 b\u0259rpa olunan enerji ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 konkret t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. COP29 vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan qlobal \u201cya\u015f\u0131l g\u00fcnd\u0259liy\u0259\u201d \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259r\u0259k liderlik n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259sini \u00e7atd\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan konfrans zaman\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, Qafqaz, Orta Asiya v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq tribunalarda ifad\u0259 etdi. Bu, COP29-u t\u0259kc\u0259 iqlim t\u0259dbiri deyil, h\u0259m d\u0259 regional h\u0259mr\u0259yliyin platformas\u0131 hal\u0131na g\u0259tirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYa\u015f\u0131l enerji\u201d \u00f6lk\u0259si konsepsiyas\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131 da \u0259sas diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z \u201cya\u015f\u0131l enerji \u00f6lk\u0259si\u201d konsepsiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim etdi: Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun \u201cya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131\u201d elan olunmas\u0131, b\u0259rpa olunan enerji layih\u0259l\u0259ri (k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f, hidro). Bu, h\u0259m daxili inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq investisiya imkanlar\u0131n\u0131n tan\u0131d\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan vacib idi. COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, nazirl\u0259r v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r Bak\u0131da bir araya g\u0259ldi. Bu, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, ekoloji diplomatiya qurmaq v\u0259 beyn\u0259lxalq investisiyalar\u0131 c\u0259lb etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli f\u00fcrs\u0259t oldu. COP29-un Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal iqlim prosesl\u0259rind\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli t\u0259r\u0259fda\u015fa \u00e7evrildiyini s\u00fcbut etdi. Bu konfrans \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131l inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131 v\u0259 realla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn unikal platforma oldu. Eyni zamanda, bu hadis\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm presedent yaradaraq, region d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin qlobal iqlim siyas\u0259tin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirdi. C\u0259nab Prezidentin dediyi kimi, Az\u0259rbaycan COP29-da Qlobal C\u0259nubla Qlobal \u015eimal aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc rolunu u\u011furla oynad\u0131. Bu, h\u0259m beyn\u0259lxalq dialoqun balansla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259m inki\u015faf etmi\u015f, h\u0259m d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00f6vqel\u0259rinin yax\u0131nla\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox vacib idi. Az\u0259rbaycan, Qlobal C\u0259nub (inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r) v\u0259 Qlobal \u015eimal (inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r) aras\u0131nda m\u00f6vcud fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131 azaltmaq, h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259al vasit\u0259\u00e7i oldu. \u018fdal\u0259tli maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 mexanizml\u0259ri: COP29-da Qlobal C\u0259nub \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi q\u0259rarlar q\u0259bul edildi. Az\u0259rbaycan bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin s\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirdi. Texnologiya transferi v\u0259 bilik m\u00fcbadil\u0259si: Bak\u0131da texnologiya v\u0259 iqlim h\u0259ll\u0259rinin daha \u0259dal\u0259tli payla\u015f\u0131lmas\u0131, x\u00fcsus\u0259n ya\u015f\u0131l enerji v\u0259 davaml\u0131 infrastruktur sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q geni\u015fl\u0259ndirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015f\u0131l inki\u015faf v\u0259 adaptasiya t\u0259dbirl\u0259ri: Qlobal iqlim g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 az inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin adaptasiya qabiliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi t\u0259sbit olundu. Az\u0259rbaycan\u0131n COP29-da k\u00f6rp\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259si v\u0259 qlobal iqlim g\u00fcnd\u0259liyinin raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 iqlim siyas\u0259tind\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi ayr\u0131-se\u00e7kilikl\u0259rin yumu\u015falmas\u0131na, h\u0259m\u00e7inin daha \u0259dal\u0259tli v\u0259 effektiv \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchitinin yarad\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t etdi. Bu, h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n diplomatik u\u011furu, h\u0259m d\u0259 qlobal iqlim m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcr d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi ba\u011flar\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda xalqlar\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyini v\u0259 eyni etnik k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olmalar\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas amill\u0259r kimi g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. O, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarixinin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259t oldu\u011funu qeyd etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin Budape\u015ftd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na verdiyi \u00f6n\u0259mi v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259ki strateji bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>R\u00fcst\u0259mova Ayb\u0259niz Vilay\u0259t q\u0131z\u0131,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Avrasiya universitetinin Humanitar f\u0259nl\u0259r v\u0259 region\u015f\u00fcnasl\u0131q kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev: \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6169,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=6301\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prezident \u0130lham \u018fliyev: \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir\u201d\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=6301\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-26T05:36:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-26T05:36:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"375\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-05-26T05:36:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-26T05:36:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=6301\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg\",\"width\":620,\"height\":375},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6301#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=6301","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az","og_description":"Prezident \u0130lham \u018fliyev: \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ticar\u0259t g\u0259misi olan Az\u0259rbaycan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli tranzit xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir\u201d","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=6301","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2025-05-26T05:36:10+00:00","article_modified_time":"2025-05-26T05:36:11+00:00","og_image":[{"width":620,"height":375,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301","url":"https:\/\/cari.az\/?p=6301","name":"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg","datePublished":"2025-05-26T05:36:10+00:00","dateModified":"2025-05-26T05:36:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=6301"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ayb\u0259niz.jpeg","width":620,"height":375},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6301#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrk birliyin\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259nin daha bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6302,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6301\/revisions\/6302"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}