{"id":6797,"date":"2025-10-10T22:33:23","date_gmt":"2025-10-10T18:33:23","guid":{"rendered":"https:\/\/cari.az\/?p=6797"},"modified":"2025-10-10T22:33:24","modified_gmt":"2025-10-10T18:33:24","slug":"psixoterapevt-pandemiya-v%c9%99-muharib%c9%99-insanlari-psixoloji-c%c9%99h%c9%99td%c9%99n-yordu-ona-gor%c9%99-musahibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cari.az\/?p=6797","title":{"rendered":"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n sosial-psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 artan zorak\u0131l\u0131q fonunda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r \u2014 ail\u0259 daxilind\u0259 \u015fidd\u0259t, qohumlar aras\u0131nda q\u0259tll\u0259r, valideynin azya\u015fl\u0131 \u00f6vlad\u0131na fiziki t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 g\u0259ncl\u0259r v\u0259 m\u0259kt\u0259blil\u0259r aras\u0131nda aqressiyan\u0131n artmas\u0131, b\u0131\u00e7aqlanma v\u0259 q\u0259tl hallar\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 \u2014 bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 psixoloji durum he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bu g\u00fcn \u00dcmumd\u00fcnya Psixi Sa\u011flaml\u0131q G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu g\u00fcn n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir? \u0130nsanlar son ill\u0259rd\u0259 niy\u0259 bu q\u0259d\u0259r aqressivdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi 2 n\u00f6mr\u0259li Klinik Psixiatriya X\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n klinik psixoloqu, psixoterapevt&nbsp;<strong>R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov<\/strong>&nbsp;m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131&nbsp;<strong>Musavat.com<\/strong>-un suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u0130nsan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na yaln\u0131z fiziki bax\u0131mdan deyil, b\u00fct\u00f6v yana\u015fmaq vacibdir. Sa\u011flam olmaq b\u0259d\u0259nin, zehnin v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin v\u0259hd\u0259td\u0259 tam olmas\u0131 dem\u0259kdir. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 bax\u0131m\u0131ndan sa\u011flam olmayan insan\u0131n q\u0259rarverm\u0259 qabiliyy\u0259ti z\u0259ifl\u0259yir, emosional tarazl\u0131\u011f\u0131 itir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259traf\u0131na z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131 yaln\u0131z f\u0259rdin h\u0259yat keyfiyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salm\u0131r, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259, i\u015f m\u00fchitin\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 d\u0259 ciddi m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00dcmumd\u00fcnya Psixi Sa\u011flaml\u0131q G\u00fcn\u00fcn\u00fcn qeyd olunmas\u0131 insanlara xat\u0131rlad\u0131r ki, psixi rifah \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. Bu g\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, m\u00f6vcud dam\u011falar\u0131n v\u0259 stereotipl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. \u018fsas m\u0259qs\u0259d insanlar\u0131n psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin vacibliyini d\u0259rk etm\u0259sidir. Psixi sa\u011flaml\u0131q g\u0259l\u0259c\u0259yin strateji resursudur. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi olmadan n\u0259 sosial inteqrasiya, n\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Elm v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, psixoloji v\u0259 emosional c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flam f\u0259rdl\u0259rin formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t innovasiyalara a\u00e7\u0131q, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa haz\u0131r v\u0259 s\u00fclh\u0259 meyilli ola bil\u0259r. \u00dcmumd\u00fcnya Psixi Sa\u011flaml\u0131q G\u00fcn\u00fc insanlara xat\u0131rlad\u0131r ki, sa\u011flam g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259m\u0259li sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>*R\u00f6v\u015f\u0259n b\u0259y, \u0259traf\u0131m\u0131zda b\u0259z\u0259n qeyri-adekvat h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n insanlarla \u00fczl\u0259\u015firik. B\u0259lk\u0259 d\u0259 hans\u0131sa hadis\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 onda bu v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u201cPsixi sa\u011flaml\u0131q\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha d\u0259rind\u0259n analiz ets\u0259k, bu kimi hallar\u0131 nec\u0259 ay\u0131rd edilir v\u0259 diaqnoz qoyulur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Psixi sa\u011flaml\u0131q insan\u0131n emosional tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131, idrak qabiliyy\u0259tini v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 adekvat davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amildir. Bu, yaln\u0131z psixi x\u0259st\u0259likl\u0259rin olmamas\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 f\u0259rdin daxili rifah\u0131, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fma bacar\u0131\u011f\u0131, stresi idar\u0259 etm\u0259 v\u0259 \u00f6z potensial\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rma imkanlar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunur. Elmi yana\u015fmada psixi sa\u011flaml\u0131q m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259t, sabit v\u0259 konstruktiv sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmaq qabiliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr, onun qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si is\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259, klinik m\u00fcsahib\u0259, psixometrik testl\u0259r v\u0259 davran\u0131\u015f analizl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 ya\u015f\u0131na v\u0259 sosial roluna uy\u011fun g\u0259lmirs\u0259, emosional g\u0259rginlik uzunm\u00fcdd\u0259tli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259traf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirs\u0259, psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq olar. Sa\u011flam psixoloji durum is\u0259 f\u0259rdin intellektual v\u0259 emosional potensial\u0131n\u0131 tam ifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 harmonik, s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015ftirak\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* O da qeyd edilir ki, daha \u00e7ox psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 z\u0259if olanlarda m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>-Psixi sa\u011flaml\u0131q fiziki sa\u011flaml\u0131q q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli say\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki insan\u0131n \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti, \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 ictimai h\u0259yatda m\u00f6vqeyi bilavasit\u0259 onun psixoloji v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 pozulmu\u015f insan \u00f6z davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 adekvat \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259y\u0259 bilmir, q\u0259rarverm\u0259 qabiliyy\u0259ti z\u0259ifl\u0259yir, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0259trafdak\u0131lara z\u0259r\u0259r vurur. Fiziki sa\u011flaml\u0131q \u00e7ox vaxt h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 f\u0259rdi v\u0259rdi\u015fl\u0259rl\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259 bilir, h\u0259m\u00e7inin d\u0259rman v\u0259 c\u0259rrahi m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 b\u0259rpa olunma imkanlar\u0131 geni\u015fdir. Psixi sa\u011flaml\u0131q is\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir, \u00e7\u00fcnki burada yaln\u0131z tibbi m\u00fcalic\u0259 kifay\u0259t etmir, sosial d\u0259st\u0259k, psixoloji yard\u0131m v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli reabilitasiya prosesin\u0259 ehtiyac yaran\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin d\u0259yi\u015fm\u0259si t\u0259kc\u0259 d\u0259rmanla m\u00fcmk\u00fcn olmur, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn psixoterapiya, sosial inteqrasiya v\u0259 davaml\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259l\u0259b olunur. Elmi t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 z\u0259if olan insan\u0131n fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 da sabit qalm\u0131r, \u00e7\u00fcnki orqanizmd\u0259 stres hormonlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, immun sisteminin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 somatik x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 sa\u011flam c\u0259miyy\u0259t qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 fiziki sa\u011flaml\u0131q q\u0259d\u0259r, b\u0259z\u0259n ondan da art\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin formala\u015fmas\u0131 birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259d\u0259niyy\u0259tini g\u00fccl\u0259ndirir, insanlar\u0131n bir-birin\u0259 mane olmadan harmonik \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini t\u0259min edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* H\u0259l\u0259 d\u0259 insanlar el\u0259 bilir ki, psixoloq ya da psixoterapevt\u0259 d\u0259lil\u0259r, ya da \u0259qli problemi olanlar m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidir&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 yana\u015fma t\u0259dric\u0259n inki\u015faf ets\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 stereotipl\u0259r v\u0259 yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r g\u00fccl\u00fc olaraq qal\u0131r. Bu stereotipl\u0259rin aradan qalxmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin ard\u0131c\u0131l f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259l\u0259b olunur. \u0130nsanlara ayd\u0131n olmal\u0131d\u0131r ki, sa\u011flaml\u0131q yaln\u0131z b\u0259d\u0259nl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, zehni rifah da onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. Nec\u0259 ki, insan qolu s\u0131nanda vaxt\u0131nda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259, bu, \u015fi\u015fkinliy\u0259, \u0259yriliy\u0259 v\u0259 davaml\u0131 a\u011fr\u0131lara s\u0259b\u0259b olur, psixi pozuntular da diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalanda a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r, davran\u0131\u015fda v\u0259 emosional v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qal\u0131c\u0131 f\u0259sadlar yarad\u0131r. Bu hal insan\u0131 \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, \u015f\u0259xsi v\u0259 ictimai h\u0259yatdan m\u0259hrum ed\u0259, onu c\u0259miyy\u0259td\u0259n t\u0259crid ed\u0259 v\u0259 aqressivliy\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Psixi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin vaxt\u0131nda diaqnostikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si, h\u0259m d\u0259rman, h\u0259m d\u0259 psixoterapevtik m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 sosial d\u0259st\u0259yin verilm\u0259si insan\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tini b\u0259rpa etm\u0259y\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131q m\u00f6vzusu ictimai maarifl\u0259nm\u0259nin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* \u0130nsanlar pandemiya, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131. Bu d\u00f6vrd\u0259 sosial-psixoloji g\u0259rginlik insanlar\u0131n s\u0259hh\u0259tin\u0259 d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di. \u0130nsanlarda depressiya, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inams\u0131zl\u0131q h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Pandemiya, m\u00fcharib\u0259 v\u0259 sosial g\u0259rginlik d\u00f6vrl\u0259ri insan psixikas\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131r. Pandemiya zaman\u0131 sosial t\u0259crid, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik v\u0259 daimi qorxu hissi insanlarda t\u0259\u015fvi\u015f pozuntusu, panik atak v\u0259 depressiyan\u0131n artmas\u0131na g\u0259tirir. Uzun m\u00fcdd\u0259t ev \u015f\u0259raitind\u0259 qalmaq, m\u0259hdud sosial \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 r\u0259q\u0259msal f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin h\u0259dd\u0259n art\u0131q geni\u015fl\u0259nm\u0259si t\u0259nhal\u0131q hissini daha da g\u00fccl\u0259ndirir. M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259m h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlarda birba\u015fa i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259r, h\u0259m d\u0259 m\u00fclki \u0259hali posttravmatik stres pozuntusu, travmadan sonrak\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 \u00fcmidsizlik hallar\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r. Sosial g\u0259rginlik d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 insanlar aras\u0131nda r\u0259qab\u0259t, etimads\u0131zl\u0131q v\u0259 aqressiv davran\u0131\u015f meyill\u0259ri art\u0131r. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 avtomatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin reall\u0131qla m\u00fcqayis\u0259 edilm\u0259si bacar\u0131\u011f\u0131 z\u0259ifl\u0259yir, n\u0259tic\u0259d\u0259 adekvat \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bu faktorlar g\u00f6st\u0259rir ki, psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 yaln\u0131z f\u0259rdi m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, eyni zamanda ictimai m\u0259suliyy\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259n prosesdir. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u015f\u0259xsi rifahla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, o h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t daxilind\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minin\u0259 y\u00f6n\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* \u00d6z\u00fcn\u00fc xo\u015fb\u0259xt hiss etm\u0259k psixi sa\u011flam olmaq anlam\u0131na g\u0259lirmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00d6z\u00fcn\u00fc xo\u015fb\u0259xt hiss etm\u0259k, psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri say\u0131lsa da, tam m\u0259nada eyni anlay\u0131\u015f deyil. Xo\u015fb\u0259xtlik subyektiv xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 h\u0259r bir f\u0259rdin d\u0259y\u0259rl\u0259ri, m\u0259qs\u0259dl\u0259ri v\u0259 sosial m\u00fchiti il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. O yaln\u0131z emosional y\u00fcks\u0259li\u015f kimi deyil, h\u0259m d\u0259 h\u0259yat\u0131na m\u0259na qatmaq, \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259k v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olmaqla t\u0259zah\u00fcr edir. Bu bax\u0131mdan, xo\u015fb\u0259xtlik anl\u0131q sevincd\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Sevinc ke\u00e7ici ola bil\u0259r, lakin xo\u015fb\u0259xtlik insan\u0131n h\u0259yat\u0131na b\u00fct\u00f6v yana\u015fmas\u0131n\u0131, d\u0259rin m\u0259n\u0259vi v\u0259 sosial tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 edir. Psixi sa\u011flaml\u0131q is\u0259 yaln\u0131z \u015f\u0259xsi m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. O h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 adekvat davranmaq, emosional sabitliyi qorumaq v\u0259 stresl\u0259 konstruktiv \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. Sa\u011flam psixika f\u0259rdin yaln\u0131z \u00f6z rifah\u0131n\u0131 deyil, eyni zamanda ba\u015fqalar\u0131n\u0131n rifah\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almas\u0131n\u0131, c\u0259miyy\u0259t\u0259 fayda verm\u0259sini v\u0259 sosial m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Xo\u015fb\u0259xtlik psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259si v\u0259 g\u00f6st\u0259ricisi ola bil\u0259r, lakin onunla eynil\u0259\u015fdirilm\u0259m\u0259lidir. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 odur ki, insan\u0131n h\u0259m daxili m\u0259mnuniyy\u0259tini, h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fchitl\u0259 uy\u011funlu\u011funu t\u0259min etm\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>O ki qald\u0131, insan\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 \u0259traf m\u00fchit aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259t\u0259, bu psixi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n formala\u015fmas\u0131nda \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biridir. \u015e\u0259xsi kimlik v\u0259 daxili d\u0259y\u0259rl\u0259r c\u0259miyy\u0259tin t\u0259qdim etdiyi normalar v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rl\u0259 uzla\u015fmad\u0131qda psixi g\u0259rginlik, narahatl\u0131q v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259ti yarana bil\u0259r. \u0130nsan daxil\u0259n azad yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 f\u0259rdilik axtar\u0131r, lakin \u0259traf m\u00fchitin sosial, m\u0259d\u0259ni v\u0259 iqtisadi t\u0259zyiql\u0259ri bu azadl\u0131\u011f\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ra bil\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin daxili v\u0259 xarici t\u0259l\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda uy\u011funsuzluq dissonans yarad\u0131r ki, bu da depressiya, t\u0259\u015fvi\u015f pozuntusu v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259qapanma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Psixi sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan, f\u0259rdin daxili ehtiyaclar\u0131 il\u0259 c\u0259miyy\u0259tin t\u0259l\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda tarazl\u0131q yaratmaqd\u0131r. \u018ftraf m\u00fchit d\u0259st\u0259kl\u0259yici, q\u0259bul ed\u0259n v\u0259 f\u0259rdi \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n olduqda insan \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rini q\u0259r\u0259zsiz \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 ed\u0259 bilir. Bu is\u0259 emosional sabitlik v\u0259 sa\u011flam sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na xidm\u0259t edir. Daxili d\u00fcnya il\u0259 \u0259traf m\u00fchit aras\u0131nda harmonik \u0259laq\u0259 insan\u0131n psixi rifah\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Afaq Mirayiq,<\/strong><br><strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n sosial-psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 artan zorak\u0131l\u0131q fonunda ba\u015f<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cari.az\/?p=6797\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n sosial-psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 artan zorak\u0131l\u0131q fonunda ba\u015f\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cari.az\/?p=6797\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-10-10T18:33:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-10T18:33:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"940\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"788\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cari.az\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cari.az\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797\",\"name\":\"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png\",\"datePublished\":\"2025-10-10T18:33:23+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-10T18:33:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cari.az\/?p=6797\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png\",\"width\":940,\"height\":788},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/?p=6797#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cari.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cari.az\/\",\"name\":\"Cari.az\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f\",\"name\":\"Cari.az\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cari.az\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/cari.az\"],\"url\":\"https:\/\/cari.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cari.az\/?p=6797","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az","og_description":"Son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n sosial-psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r tez-tez g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 artan zorak\u0131l\u0131q fonunda ba\u015f","og_url":"https:\/\/cari.az\/?p=6797","og_site_name":"Cari.az","article_published_time":"2025-10-10T18:33:23+00:00","article_modified_time":"2025-10-10T18:33:24+00:00","og_image":[{"width":940,"height":788,"url":"http:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png","type":"image\/png"}],"author":"Cari.az","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Cari.az","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797","url":"https:\/\/cari.az\/?p=6797","name":"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d - M\u00dcSAH\u0130B\u018f - Cari.az","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png","datePublished":"2025-10-10T18:33:23+00:00","dateModified":"2025-10-10T18:33:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cari.az\/?p=6797"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797#primaryimage","url":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png","contentUrl":"https:\/\/cari.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20251010_222657_0000.png","width":940,"height":788},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cari.az\/?p=6797#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cari.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Psixoterapevt: \u201cPandemiya v\u0259 m\u00fcharib\u0259 insanlar\u0131 psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n yordu, ona g\u00f6r\u0259..\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cari.az\/#website","url":"https:\/\/cari.az\/","name":"Cari.az","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cari.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/e62b6d8f24db7344f8b69bb0282c707f","name":"Cari.az","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/cari.az\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/492c8073cb40378886b9f79931f7d2ff?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cari.az"},"sameAs":["http:\/\/cari.az"],"url":"https:\/\/cari.az\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6797"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6797"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6799,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6797\/revisions\/6799"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cari.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}